Sterownik ST-21 – jak ustawić parametry pracy?

Sterownik ST-21 ustawisz poprawnie, gdy zaczniesz od histerezy załączenia kotła równej 2°C oraz progów bufora wynoszących 79°C na dolnym czujniku i 59°C na górnym. To sprawdzony punkt wyjścia dla instalacji z kotłem pelletowym i zbiornikiem akumulacyjnym. Więcej o parametrach i bezpieczeństwie przeczytasz w naszym artykule.

Czym jest sterownik ST-21 i do czego służy?

Regulator ST-21 to urządzenie z wyświetlaczem LED przeznaczone do sterowania pracą pompy obiegowej. Występuje w dwóch głównych wariantach – do pompy centralnego ogrzewania oraz do pompy ciepłej wody użytkowej.

Odmiana do pompy C.O. załącza pompę po osiągnięciu zadanej temperatury na czujniku i wyłącza ją po wychłodzeniu o ustawioną histerezę. Dzięki temu pompa nie pracuje, gdy kocioł jest zimny, co wydłuża jej żywotność.

Wersja do pompy C.O.

W tym trybie regulator może pełnić także funkcję termostatu. Po osiągnięciu temperatury zadanej pompa zostaje wyłączona, a jej ponowny start następuje dopiero po spadku temperatury o wartość histerezy.

Wersja do pompy C.W.U.

Wariant do ciepłej wody użytkowej ma dwa czujniki temperatury. Pompa startuje, gdy różnica między czujnikiem T2 a T1 osiągnie ustawioną deltę, a jednocześnie T2 przekroczy minimalny próg załączenia. Gdy T2 spadnie do poziomu T1 lub poniżej progu minimalnego o 2°C, pompa się wyłącza.

W wersji CWU pompa startuje przy warunku T2 – T1 ≥ Δ, gdy T2 jest wyższy od minimalnego progu załączenia pompy.

Jak ustawić sterownik ST-21 do pracy z buforem?

W instalacjach z kotłem na pellet i zbiornikiem buforowym najważniejsze są progi temperatury ładowania. Dolny czujnik odpowiada za moment zakończenia ładowania zbiornika, a górny za start pompy.

Dobre pierwsze ustawienie to 79°C na dolnym czujniku i 59°C na górnym czujniku. W praktyce regulatory zawyżają odczyt o około 1°C, więc realnie pracujesz na wartościach 80/60°C.

Progi temperatury na czujnikach

Jeśli bufor rozładowuje się, górny czujnik spada do 59°C i sterownik daje sygnał do uruchomienia kotła. Zanim kocioł osiągnie temperaturę ładowania, może minąć kilka minut, dlatego góra zbiornika potrafi obniżyć się nawet do 50°C. To naturalne zjawisko, a nie awaria.

W cieplejsze dni warto obniżyć próg dolnego czujnika do 70°C. Dzięki temu ograniczysz straty postojowe, a nadal utrzymasz wystarczający zapas ciepła w buforze.

Histereza i delta załączenia

Histereza załączenia kotła powinna być ustawiona na 2°C. Bez tego kocioł może nie wystartować nawet wtedy, gdy styk beznapięciowy ze sterownika działa poprawnie. To częsta przyczyna problemów tuż po montażu.

W ST-21 CWU wyłączenie pompy następuje, gdy T2 spadnie do wartości T1, gdy T2 spadnie poniżej progu minimalnego o 2°C lub gdy T1 osiągnie temperaturę zadaną. Stała histereza chroni zasobnik przed niepotrzebnym wychładzaniem.

Kalibracja czujników

Jeśli czujnik kotła zamontujesz w górnej części bufora razem z czujnikiem sterownika, warto skalibrować go o -10°C. Podobnie zrób z czujnikiem powrotu. Dzięki temu odczyty są przejrzyste na wykresach i nie blokują pracy palnika przy wysokiej temperaturze w zbiorniku.

Jak poprawnie skonfigurować kocioł pelletowy?

Przy współpracy z buforem kocioł powinien mieć ustawioną temperaturę zadaną na 80°C. Moc warto ograniczyć do 15 kW, zwłaszcza gdy wymiennik ma około 1,8 m² powierzchni. Daje to mniejsze straty kominowe i sprawność teoretyczną powyżej 90%.

Dla dwóch obiegów grzewczych trzeba zaznaczyć pracę pompy, zaworu i regulatora pokojowego. Typ regulatora należy ustawić jako termostat zewnętrzny, a wyłączenie palnika zaznaczyć na tak. Zatrzymanie pomp zostaw na nie, aby ciepło było dalej odbierane z bufora.

Ustawienia mocy i nadmuchu

Start kotła najlepiej zaczynać od mocy 6 kW. Co kolejny cykl pracy moc może rosnąć o 1 kW, aż do osiągnięcia 15 kW. Nadmuch dla wszystkich progów mocy powinien być taki sam, co ogranicza kopcenie w pierwszych minutach po rozruchu.

Kaloryczność paliwa ustaw na 17,3 MJ, czyli 4,8 kWh. Przy podajniku o wydajności 11 kg/h daje to dawkę około 17 gramów na cykl. W ciągu godziny spalanie będzie wynosić około 3,1 kg pelletu.

Współpraca z obiegami grzewczymi

Dla podłogówki typową krzywą grzewczą jest 30/40°C, natomiast dla grzejników zacznij od 35/45°C. W słabo ocieplonym budynku grzejnikową krzywą można podnieść do 38/50°C, jeśli w najdalszych pomieszczeniach jest zbyt zimno.

Start pomp ustaw na 35°C. Pompę ładującą bufor warto skonfigurować na drugim biegu, ze stałą prędkością. Dzięki temu ładowanie zbiornika jest stabilne, a kocioł nie przegrzewa się od razu po wygaszeniu.

Jakie zabezpieczenia ma ST-21?

Sterownik ma kilka wbudowanych funkcji zabezpieczających. Warto je sprawdzić podczas pierwszego uruchomienia i po dłuższym postoju instalacji.

• Antystop – pompa załącza się co około 10 dni na 1 minutę,
• Antyzamarzanie – przy spadku temperatury czujnika poniżej 6°C pompa pracuje do osiągnięcia 7°C,
• Wyjście beznapięciowe – służy do uruchamiania kotła jako termostat zewnętrzny,
• Bezpiecznik – wkładka 1,6 A chroni obwód sterownika.

Najważniejsze dane techniczne sterownika przedstawia tabela:

Maksymalne obciążenie wyjścia pompy wynosi 0,5 A, a styku beznapięciowego 1 A. Nie podłączaj do tych wyjść odbiorników o większym poborze prądu.

Co zrobić, gdy kocioł nie reaguje na styk beznapięciowy?

Najczęstsza przyczyna to brak histerezy załączenia kotła. Ustaw ją na 2°C w każdym obwodzie, w którym aktywny jest regulator pokojowy.

Sprawdź też, czy w danym obwodzie zaznaczono termostat zewnętrzny. Samo podłączenie styku nie wystarczy, bo sterownik kotła musi wiedzieć, że obwód ma być uruchamiany sygnałem z zewnątrz.

Sprawdzenie histerezy i termostatu zewnętrznego

Bez oznaczenia termostatu zewnętrznego kocioł nie uruchomi palnika, nawet jeśli styk beznapięciowy działa i słychać jego przełączanie. Po ustawieniu histerezy i termostatu zwykle procedura rozpalania rusza od razu.

Najczęstsze błędy

W instalacjach z buforem pojawiają się również inne problemy:

• kocioł nie rozpala się mimo działającego styku,
• czujnik temperatury pokazuje wartości ujemne lub przypadkowe,
• na wyjściu wentylatora stale występuje napięcie mimo wyłączenia,
• kocioł po wygaszeniu przebija zadaną temperaturę o 10°C.

Jeśli kocioł po wyłączeniu pompy ładującej mocno podnosi temperaturę, obniż dolny próg na 75°C lub 70°C. Przy braku odbioru ciepła zbiornik ma mniejszą bezwładność i przegrzanie następuje szybko.

W czujniku kotła znajduje się także obwód termika, który przy około 85°C może zadziałać jak dodatkowe zabezpieczenie. Niektórzy instalatorzy mostkują brązowy i niebieski przewód tego obwodu, aby uniknąć wyłączenia palnika przy wysokiej temperaturze pracy. To rozwiązanie wymaga jednak dużej ostrożności, bo zmienia działanie fabrycznej ochrony kotła.